Café Potager after work

Twee weken geleden deden we een try-out van een nieuw concept: "Café Potager after work". De toon was meteen gezet, ook voor de "après Potager" op het terras van de Pastorie. Vanaf nu vind je ons in het "hoogseizoen" elke eerste vrijdag van de maand vanaf halfacht aan de moestuin.

Een nieuwe lente en een nieuw geluid!

Gebrek aan inspiratie dringt mij deze tot in den treure geciteerde versregel van Herman Gorter op, maar het is meer dan hoog tijd om nog eens wat nieuws op onze blog te zetten. Ook in de moestuin wordt in de 21ste eeuw vooral digitaal gecommuniceerd!

Trouwe volgers was de windstilte op deze blog de voorbije maanden niet ontgaan. Door drukke agenda's, fulltime jobs met deadlines op het werk, nakende communies en lentefeesten en werkzaamheden in eigen huis en tuin was het moeilijk om op de vaste data een schare vrijwilligers bijeen te krijgen, en daardoor moest de potager het vooral hebben van individuele flitsbezoekjes van de die-hards onder ons. En selfies op de blog zetten, daar beginnen we voorlopig niet aan.

De compost die we dit jaar hebben toegevoegd moet ontzettend vruchtbaar zijn, want letterlijk elke eikel die uit de omliggende eiken van de pastorietuin in onze moestuin viel is ontkiemd, waardoor de opkomende eikjes als haren op een hond in de bedden staan. En de varens geven zich nog altijd niet gewonnen en blijven de kop opsteken. Dat varenbladeren vol sporen hangen maakt ze allicht ook niet geschikt als mulchmateriaal, en daar hadden we nog niet echt bij stilgestaan. Hoe dan ook, er moest duchtig gewied, gehakt en geschoffeld worden.

Maar laten we op deze blog niet te veel kankeren over problemen, en onze plannen voor dit seizoen op een rijtje zetten.

1. Combinatieteelt

Verschillende groenten door elkaar zetten: niets dan voordelen. Het oogt niet alleen natuurlijker, maar het brengt ook vraatzuchtige insecten in de war. Sommige insecten herkennen de "skyline" van een preiveld immers al op kilometers afstand, en voor de geur geldt hetzelfde. "Barbecue!", denkt zo'n beest dan. Daarnaast zorgt het combineren van groenten ook voor een minder eenzijdig bodemgebruik (bv. de ene groente gebruikt stikstof, andere - bv. peulgewassen - voegen net stikstof toe) en treedt er minder concurrentie op doordat sommige planten oppervlakkig wortelen, en andere (bv. rode biet) bijna een meter diep gaan. Hieronder een foto van een experimentje dat dit jaar loopt: aardappel met labboon. Het lijken dikke vrienden te worden, al worden de labbonen ook in deze teeltcombinatie geplaagd door de waarschijnlijk onvermijdelijke zwarte bonenluizen.

2. Doorlevende groenten

Jaar na jaar een hele tuin zaaiklaar maken, inzaaien, planten, wieden... Nee, bedankt: wij gaan voor minstens 50 % doorlevende of zichzelf uitzaaiende groenten. Ze komen niet alleen vanzelf, maar ze komen ook eerder uit, voor het eigenlijke zaaiseizoen moet beginnen. We hebben al een forse rabarber staan (gescheurd en eigenlijk indirect een erfstuk van Filip zijn bomma!), maar daar moeten nog bijkomen: brave hendrik, eeuwig moes, doorlevende rucola en venkel, grote engelwortel, aardpeer, en ... kaukasische rankspinazie, een bladgewas dat vanaf nu onze wigwamconstructie mag inpalmen.

3. Bloemen en kruiden

Vorig jaar hebben we al facelia, incarnaatklaver en goudsbloemen gezaaid, en daar zullen we niet zo snel meer vanaf geraken. De bijen en hommels vinden dat alleszins niet erg. Daar komen dit jaar nog bij: lupine omwille van zijn bodemverbeterende eigenschappen en Russische bastaardsmeerwortel, een superkruid voor de ecologische moestuin. En de snipperwand wordt binnenkort begroeid door een Oostindische kers die volgens de verpakking meer dan 2 m hoog rankt!

4. Biodiversiteit

In de gangbare landbouw wordt nog maar een fractie van de bestaande cultuurgewassen verbouwd. Enkel soorten die gelijk afrijpen, makkelijk machinaal geoogst kunnen worden, lang bewaren en groenten opleveren die aan de strenge veilingnormen voldoen komen nog in aanmerking.

Wij vinden andere dingen belangrijk. Liever af en toe tomaatjes plukken dan hele trossen ineens tot passata moeten verwerken, en van een kromkommer staan wij ook niet meer te kijken. Oude, streekgebonden rassen en biologische innovatieve soorten krijgen dus de voorkeur, zonder ons daarom te laten leiden door tuinracisme. Het leukste soevenir voor een moestuinier is natuurlijk een pakje zaad uit den vreemde. Hoe zouden Turkse courgettes smaken? Diversiteit troef: multiculti in de potager!

5. Eigen zaad winnen

Zaadteelt: vroeger vanzelfsprekend, nu met het oog op het behoud van biodiversiteit stilaan een noodzaak. Op de foto hieronder een prei van vorig jaar die op het punt staat in zaad te schieten. Niet dat we het de telers van dit zaad niet gunnen (integendeel: dit is een nieuwe erkend biologisch ras: Mechelse blauwgroene van Akelei)!

"Mijne selder staat in bloei", zong Urbanus ooit. Die van ons binnenkort ook!

6. Zonder is gezonder

Dit behoeft geen verder betoog, denk ik. En ja, dan moeten we soms een deel van onze oogst afstaan aan de beestjes die mee aanschuiven aan onze toch al bij al rijkgevulde tafel, zoals bv. de woelmuizen die keer op keer de aardperen wegvreten. Vroeg of laat duikt wel een natuurlijke vijand op. (Enkele uren later, in de schemering bij pot en pint op het terras van de Pastorie gezeten zagen we een kerkuil uit de toren rakelings boven de Potager scheren!)

 

Data

 

Je vindt ons vanaf nu in de Potager

• zoals voordien elke derde zaterdag van de maand, maar pas vanaf 16 u. Breng kinderen gerust mee: ze kunnen zich naar hartenlust uitleven op de boomstammetjes!
• in het "hoogseizoen" (april-oktober) elke eerste vrijdag van de maand "Potager after work" vanaf halfacht.
• tussendoor: op goed geluk...

Kom gerust ter plekke een kijkje nemen!

 

Tot slot nog even het nieuwe boek van Mme Zsazsa in de kijker zetten. Onze madammen van Café Plissé zijn al langer fan van deze Meerhoutse spring-in-'t-veld, maar naast rokjes naaien kent ze blijkbaar ook een en ander van biologisch tuinieren. Leuk geschreven, en boordevol veelbelovende recepten!

Pancratius, Servatius, Bonifatius en co

De IJsheiligen zijn vanaf morgen officieel het land uit! Niet dat de natuur zich in de 21ste eeuw nog veel lijkt aan te trekken van katholieke heiligenkalenders, maar we kunnen het er nu toch wel op wagen. Deze plantjes gaan dit weekend de grond in!

Zaterdag (vanaf 16 u.!) eerst nog eens stevig schoffelen, want na de regenbuien van de voorbije weken zetten we liever geen foto van de Potager in zijn huidige toestand op de blog. Laat nu de pompoenen maar razendsnel boomen!

Volgende bijeenkomst: 1 maart!

Niet dat we het nog niet voelen kriebelen om er tegenaan te gaan, wel integendeel, maar ... omdat twee van de drie bestuursleden van Café Potager zaterdag andere verplichtingen hebben, komen we pas 1 maart samen. Hopelijk krijgen we dan niet alsnog een winterprik, en kunnen we dan al volop beginnen!

Raar winterweer

Alles wijst erop dat dit wel erg raar winterweer is. Opwarming van de aarde of niet?

"Elk nadeel heb z'n voordeel", dus wij wagen het erop en zaaien al wat uit in de koude bak: sla en labbonen. In onze eigen moestuinen hebben die zichzelf uitgezaaid en komen ze spontaan op, dus dat moet onder glas ook wel lukken...

Wat valt er in januari verder nog te doen? Niet zo gek veel eigenlijk.

Zaden uitwisselen...

... Winterpostelein oogsten. Heel fris, smakelijk en decoratief in een winterse salade. En volgens moestuinpaus Wim Lybaert: eens gezaaid, niet meer uit de tuin te krijgen...

... De bedden toedekken met de massa eikebladeren die er ligt. Zo blijft alles onkruidvrij bij dit zachte weer, en vinden we natuurlijk ons pad terug...

... En tot slot: nieuwe teeltplannen maken voor het nieuwe jaar. De data van onze bijeenkomsten in 2014 zijn op deze blog te vinden. Wie interesse heeft om mee te doen, is altijd vrijblijvend welkom!

Het zwarte goud

Die eiken, die her en der in de Pastorietuin staan, we hebben er al eens op gevloekt. Niet dat we ze direct zouden willen omzagen, maar een beetje opsleunen om meer licht door te laten ... of direct knotten (knoteiken zijn toch ook een streekeigen landschapselement) ... of maar direct enten met shitake-broed (die paddenstoel is dol op eik!)... Maar nu bedekken ze onze Potager wel met een bladerdekentje, een ideale mulchlaag dus.

Toch gaan we, net als vorig jaar, de bodem nog een stevige boost geven met een lading  compost.

Kwestie van het bodemleven verder te activeren. Normaal zijn dat schimmels, duizendpoten en microscopisch kleine diertjes, maar hier duikt plots een uit de kluiten gewassen bodembeest op.

 Is het een woelmuis, is het een woelrat, is het een muskusrat? Neen, dat is het niet! Het is zóóó groot!

Ziezo, laat het nu maar echt winteren!

Het afkuisen der schup. Wordt vervolgd...

Café Potager in "Blikveld"

De aandachtige lezer van deze blog weet dat wij voor dit werkjaar, samen met ons zuster- (enfin: eigenlijk vrouwen-)project Café Plissé een subsidie van het project Buurten op den Buiten van de Koning Boudewijnstichting in de wacht hebben gesleept. Café Plissé en Café Potager komen ook aan bod in een artikel over Buurten op den Buiten in Blikveld, het tijdschrift van de Koning Boudewijnstichting. Een drukproef van dat artikel kregen we al doorgestuurd.

Volgende zaterdag is trouwens opnieuw de derde van de maand. Tijd om de Potager nog een stevige dosis compost toe te dienen, zodat onze ondergrondse medewerkers ook tijdens de winter hun werk kunnen verder zetten. Daarna zullen we ook, bij pot en pint, eens de balans opmaken van toch een gevuld werkjaar (we moeten trouwens verslag uitbrengen aan de Koning Boudewijnstichting) en plannen te smeden voor het nieuwe jaar.

We mogen zeggen dat er dit jaar heel wat gerealiseerd is, met dank aan verschillende vrijwilligers en natuurlijk ook de  Koning Boudewijnstichting. De startfase is bij deze dus afgerond. Tijd om een aantal stappen verder te zetten. Net als in de natuur mogen we niet ter plaatse blijven trappelen, maar moeten we blijven groeien en evolueren. Dat geldt ook voor de Potager zelf trouwens. Veel van onze plannen gaan we hier nog niet verklappen, maar het is onder meer onze ambitie om onze moestuin verder aan te leggen volgens de principes van permacultuur.

Dat wil onder meer zeggen dat je in de toekomst meer en meer doorlevende gewassen zult aantreffen. Dat maakt ons tuintje niet alleen veerkrachtiger en gevarieerder, maar ook minder arbeidsintensief. En dat is voor moestuiniers met vaak een drukke job, een druk gezin en een druk sociaal leven meer dan meegenomen...
 

Wie in de toekomst graag komt meedoen is altijd vrijblijvend welkom op de derde zaterdag van de maand vanaf 14 u. Je kan ons ook bereiken via cafepotager@gmail.com. Wij kijken alvast uit naar een boeiend nieuw werkjaar en wensen alle lezers van deze blog veel geluk in 2014!